-
by 2tL2rjRv
Οι κύστεις ωοθηκών αποτελούν ένα από τα συχνότερα ευρήματα κατά τη γυναικολογική εξέταση και το υπερηχογράφημα. Αν και η λέξη «κύστη» συχνά προκαλεί ανησυχία, στην πλειονότητα των περιπτώσεων πρόκειται για καλοήθεις σχηματισμούς που υποχωρούν αυτόματα χωρίς θεραπεία.
Ωστόσο, ορισμένες κύστεις απαιτούν στενότερη παρακολούθηση ή χειρουργική αντιμετώπιση, ιδιαίτερα όταν προκαλούν συμπτώματα, αυξάνονται σε μέγεθος ή παρουσιάζουν ύποπτα χαρακτηριστικά.
Τι είναι οι κύστεις ωοθηκών;
Οι κύστεις ωοθηκών είναι σάκοι γεμάτοι με υγρό ή ημιστερεό περιεχόμενο που αναπτύσσονται μέσα ή πάνω στην ωοθήκη.
Μπορούν να εμφανιστούν σε γυναίκες οποιασδήποτε ηλικίας, από την εφηβεία έως και μετά την εμμηνόπαυση.
Οι περισσότερες κύστεις είναι καλοήθεις και σχετίζονται με τη φυσιολογική λειτουργία των ωοθηκών.
Ποια είναι τα είδη των κύστεων ωοθηκών;
Λειτουργικές κύστεις
Αποτελούν τον συχνότερο τύπο και δημιουργούνται κατά τη διάρκεια του φυσιολογικού κύκλου.
Θυλακική κύστη
Εμφανίζεται όταν το ωοθυλάκιο δεν σπάσει για να απελευθερώσει το ωάριο.
Κύστη ωχρού σωματίου
Δημιουργείται μετά την ωορρηξία και συνήθως υποχωρεί αυτόματα μέσα σε λίγες εβδομάδες.
Οι λειτουργικές κύστεις συνήθως δεν απαιτούν θεραπεία.
Ενδομητριωσικές κύστεις (Ενδομητριώματα)
Σχετίζονται με την ενδομητρίωση και περιέχουν παλαιό αίμα, γι’ αυτό συχνά αναφέρονται ως «σοκολατοειδείς κύστεις».
Μπορεί να προκαλέσουν:
- Έντονο πόνο περιόδου
- Χρόνιο πυελικό άλγος
- Δυσκολία σύλληψης
Δερμοειδείς κύστεις
Πρόκειται για καλοήθεις όγκους που μπορεί να περιέχουν διάφορους ιστούς, όπως τρίχες, λίπος ή δόντια.
Συνήθως απαιτούν χειρουργική αφαίρεση όταν αυξάνονται σε μέγεθος.
Κυσταδενώματα
Αναπτύσσονται από τα κύτταρα της επιφάνειας της ωοθήκης και μπορεί να φτάσουν σε μεγάλο μέγεθος.
Παρότι συνήθως είναι καλοήθη, συχνά χρειάζονται χειρουργική αντιμετώπιση.
Ποια συμπτώματα μπορεί να προκαλέσουν;
Πολλές κύστεις δεν προκαλούν κανένα σύμπτωμα και ανακαλύπτονται τυχαία σε προληπτικό έλεγχο.
Όταν υπάρχουν συμπτώματα, μπορεί να περιλαμβάνουν:
- Πόνο χαμηλά στην κοιλιά
- Αίσθημα βάρους ή πίεσης στην πύελο
- Φούσκωμα
- Διαταραχές κύκλου
- Πόνο κατά τη σεξουαλική επαφή
- Συχνοουρία λόγω πίεσης στην ουροδόχο κύστη
Πώς γίνεται η διάγνωση;
Γυναικολογική εξέταση
Κατά την κλινική εξέταση ο γυναικολόγος μπορεί να διαπιστώσει την παρουσία μιας πυελικής μάζας.
Διακολπικό υπερηχογράφημα
Αποτελεί την εξέταση εκλογής για τη διάγνωση και αξιολόγηση των κύστεων.
Παρέχει πληροφορίες σχετικά με:
- Το μέγεθος της κύστης
- Το περιεχόμενό της
- Τα τοιχώματα
- Την αιμάτωση
- Την πιθανότητα κακοήθειας
Εξετάσεις αίματος
Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να ζητηθούν δείκτες όπως ο CA-125 ή άλλες εξειδικευμένες εξετάσεις, ιδιαίτερα σε γυναίκες μετά την εμμηνόπαυση.
Πότε αρκεί η παρακολούθηση;
Η συντηρητική αντιμετώπιση είναι συνήθως η πρώτη επιλογή όταν:
- Η κύστη είναι μικρή.
- Έχει απλή υπερηχογραφική εικόνα.
- Η γυναίκα δεν παρουσιάζει συμπτώματα.
- Πρόκειται για λειτουργική κύστη.
- Δεν υπάρχουν ύποπτα χαρακτηριστικά.
Στις περιπτώσεις αυτές συστήνεται επανέλεγχος με υπερηχογράφημα μετά από μερικές εβδομάδες ή μήνες.
Πολλές κύστεις εξαφανίζονται αυτόματα χωρίς καμία παρέμβαση.
Πότε χρειάζεται χειρουργείο;
Η χειρουργική αντιμετώπιση μπορεί να είναι απαραίτητη όταν:
Η κύστη είναι μεγάλη
Οι κύστεις που αυξάνονται σημαντικά σε μέγεθος ενδέχεται να προκαλέσουν πόνο ή επιπλοκές.
Επιμένει στον χρόνο
Μια κύστη που δεν υποχωρεί μετά από επανειλημμένους ελέγχους μπορεί να χρειαστεί περαιτέρω αξιολόγηση ή αφαίρεση.
Προκαλεί έντονα συμπτώματα
Όταν η γυναίκα εμφανίζει:
- Συνεχή πόνο
- Έντονη δυσφορία
- Πίεση σε γειτονικά όργανα
η χειρουργική λύση μπορεί να βελτιώσει σημαντικά την ποιότητα ζωής.
Υπάρχουν ύποπτα υπερηχογραφικά ευρήματα
Ορισμένα χαρακτηριστικά αυξάνουν την ανάγκη για περαιτέρω διερεύνηση:
- Παχιά διαφράγματα
- Συμπαγείς περιοχές
- Αυξημένη αιμάτωση
- Ανομοιογενές περιεχόμενο
Υπάρχει υποψία κακοήθειας
Αν και οι περισσότερες κύστεις είναι καλοήθεις, ορισμένες απαιτούν χειρουργική αφαίρεση για οριστική διάγνωση.
Ποιες επιπλοκές μπορεί να προκαλέσει μια κύστη;
Συστροφή ωοθήκης
Πρόκειται για επείγουσα κατάσταση κατά την οποία η ωοθήκη περιστρέφεται γύρω από τον εαυτό της.
Τα συμπτώματα περιλαμβάνουν:
- Ξαφνικό έντονο πόνο
- Ναυτία
- Έμετο
Απαιτεί άμεση χειρουργική αντιμετώπιση.
Ρήξη κύστης
Η ρήξη μπορεί να προκαλέσει:
- Οξύ κοιλιακό άλγος
- Εσωτερική αιμορραγία
- Αιφνίδια δυσφορία
Ανάλογα με τη βαρύτητα, μπορεί να απαιτηθεί νοσηλεία ή χειρουργείο.
Πώς γίνεται το χειρουργείο;
Σήμερα, οι περισσότερες κύστεις αντιμετωπίζονται με λαπαροσκόπηση.
Η λαπαροσκοπική χειρουργική προσφέρει:
- Μικρότερες τομές
- Λιγότερο μετεγχειρητικό πόνο
- Ταχύτερη ανάρρωση
- Καλύτερο αισθητικό αποτέλεσμα
Στόχος είναι, όπου είναι δυνατόν, η αφαίρεση της κύστης με διατήρηση του υγιούς ωοθηκικού ιστού.
Κύστεις ωοθηκών και γονιμότητα
Οι περισσότερες κύστεις δεν επηρεάζουν τη γονιμότητα.
Ωστόσο, ορισμένες καταστάσεις, όπως:
- Η ενδομητρίωση
- Μεγάλες κύστεις
- Επαναλαμβανόμενα χειρουργεία στις ωοθήκες
ενδέχεται να επηρεάσουν το ωοθηκικό απόθεμα ή τη δυνατότητα σύλληψης.
Για τον λόγο αυτό, η θεραπευτική προσέγγιση πρέπει πάντα να λαμβάνει υπόψη τα αναπαραγωγικά σχέδια της γυναίκας.
Πότε πρέπει να επισκεφθείτε γυναικολόγο;
Συνιστάται άμεση αξιολόγηση όταν εμφανίζονται:
- Επίμονος πυελικός πόνος
- Ξαφνικός έντονος κοιλιακός πόνος
- Ακανόνιστη αιμορραγία
- Φούσκωμα που επιμένει
- Αίσθημα πίεσης στην κοιλιά
- Συχνουρία χωρίς άλλη αιτία
Η έγκαιρη διάγνωση επιτρέπει την κατάλληλη αντιμετώπιση και την αποφυγή επιπλοκών.
Συμπέρασμα
Οι κύστεις ωοθηκών είναι ιδιαίτερα συχνές και στις περισσότερες περιπτώσεις καλοήθεις. Πολλές υποχωρούν αυτόματα και απαιτούν μόνο τακτική παρακολούθηση με γυναικολογική εξέταση και υπερηχογράφημα.
Ωστόσο, όταν μια κύστη είναι μεγάλη, προκαλεί συμπτώματα, επιμένει στον χρόνο ή παρουσιάζει ύποπτα χαρακτηριστικά, μπορεί να χρειαστεί χειρουργική αντιμετώπιση. Η σωστή αξιολόγηση από εξειδικευμένο γυναικολόγο είναι απαραίτητη για την επιλογή της καταλληλότερης θεραπείας, με στόχο τη διατήρηση της υγείας και της γονιμότητας της γυναίκας.
